Je online sporen uitwissen zonder technische paniek

We laten ongemerkt overal digitale kruimels achter. Je bestelt een keertje hardloopschoenen, vraagt een proefpakketje speciale koffie aan of leest een afgeschermd nieuwsartikel. Voor je het weet heb je alweer drie nieuwe wachtwoorden bedacht. Veel mensen voelen zich soms wat ongemakkelijk bij het idee dat hun persoonlijke gegevens op allerlei verschillende plekken staan opgeslagen. Toch schuiven we het opruimen hiervan vaak ver voor ons uit. Het klinkt namelijk als een gigantische, ingewikkelde klus waar je uren mee bezig bent. Gelukkig valt dat in de praktijk reuze mee. Je hoeft echt geen computernerd te zijn om de controle weer een beetje terug te pakken over wat je deelt met de rest van de wereld.

Waarom we overal razendsnel accounts aanmaken

Het is vooral het enorme gemak dat ons verleidt. Bedrijven maken het ontzettend aantrekkelijk om snel even een profiel aan te maken tijdens het winkelen. Je krijgt direct tien procent korting op je allereerste bestelling of de verzendkosten vallen plotseling helemaal weg. Elke keer dat je even snel je email achterlaat voor zo’n voordeeltje, beland je in een nieuwe database. Dat lijkt op dat moment een prima deal voor een paar euro korting. Maar we vergeten eigenlijk altijd om datzelfde profiel na ontvangst van het pakketje direct weer te verwijderen.

Veel mensen verzamelen in de loop der jaren flink wat accounts verspreid over het internet. Dat tikt best snel aan. Vaak onthouden we niet eens meer bij welke kleine webshops we drie of vier jaar geleden iets besteld hebben. Het nadeel is dat sommige van die slapende profielen nog lange tijd kunnen blijven bestaan. Daardoor staan je gegevens op meer verschillende plekken opgeslagen en kan een datalek bij een vergeten dienst je alsnog raken. Dat digitale veiligheid een actueel onderwerp blijft, blijkt ook uit berichtgeving op De Borne Gids over cybercrime en de risico’s van gestolen gegevens.

De keuze tussen accounts bewaren of afrekenen als gast

Bij vrijwel elke online aankoop sta je voor een simpele keuze. Maak je een permanent account aan of reken je af als eenmalige bezoeker? Het is een beslissing waar we door de haast nauwelijks nog over nadenken. Toch bepaalt precies dit moment hoeveel extra digitale ballast je op de achtergrond opbouwt.

Neem voortaan even de tijd om de opties af te wegen voordat je op de bestelknop drukt:

• Een vast account aanmaken: Het grote voordeel is dat je bij een volgende bestelling razendsnel klaar bent. Al je adresgegevens staan er al in. Het nadeel is dat er een extra profiel blijft bestaan dat je misschien nauwelijks gebruikt. Afhankelijk van je instellingen kun je daarnaast marketingberichten ontvangen.
• Afrekenen als eenmalige gast: Het voordeel is dat je geen apart gebruikersprofiel hoeft aan te houden. Een webshop kan bepaalde gegevens na je aankoop overigens nog wel bewaren, bijvoorbeeld om de bestelling af te handelen of omdat daar een wettelijke bewaartermijn voor geldt. Het nadeel? Je moet over een half jaar je huisadres weer helemaal opnieuw intypen als je toevallig terugkeert.

Voor de grote supermarkt waar je wekelijks je vaste boodschappen bestelt, is zo’n vast profiel natuurlijk reuze logisch. Maar voor die ene speciaalzaak aan de andere kant van het land waar je eenmalig een verjaardagscadeau koopt, kan afrekenen als gast een stuk logischer zijn. Dat scheelt op de lange termijn weer een account om bij te houden.

Een verrassend simpele methode voor je grote schoonmaak

Je hoeft echt niet het hele internet af te speuren naar je eigen oude profielen. Er is een veel makkelijkere manier om te ontdekken waar je ergens geregistreerd staat. Zoek op een vrije zondagmiddag in je inbox simpelweg op veelgebruikte termen als ‘welkom bij’, ‘account bevestigen’ of ‘bedankt voor uw registratie’. Je ziet dan al snel een lijst van plekken waar je in het verleden een digitaal deurtje hebt geopend. Het is een kleine moeite. Je komt waarschijnlijk diensten tegen waarvan je het bestaan compleet vergeten was.

Log vervolgens in bij de diensten die je al meer dan een vol jaar niet meer hebt gebruikt. Zoek daar naar de optie om je profiel definitief te verwijderen. Vaak zit deze knop wat verstopt bij de privacy-instellingen of ergens onderaan je accountpagina. Kun je het niet direct vinden? Dan kun je de klantenservice vragen welke mogelijkheden er zijn om je account en persoonsgegevens te verwijderen. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens kun je in bepaalde situaties verzoeken om je persoonsgegevens te laten wissen. Dat recht is niet absoluut: sommige gegevens mogen of moeten bijvoorbeeld nog een bepaalde tijd worden bewaard.

Pak vandaag nog de regie over je eigen gegevens

Wacht niet tot je toevallig een keer zeeën van tijd over hebt, want dat moment komt in de praktijk toch nooit. Begin gewoon heel klein. Zoek vanavond na het kijken van het nieuws twee oude webshops op waar je nooit meer iets koopt. Log even in, verwijder je account als dat mogelijk is en sluit de pagina weer af. Dat hoeft helemaal niet veel tijd te kosten. Klinkt simpel. Is het ook. Maar als je dit een paar weken lang heel af en toe doet, maak je jouw digitale voetafdruk stap voor stap kleiner. Gun jezelf dat opgeruimde gevoel.